KKTC Malullük Aylığı — Şartlar ve Hesaplama

Md. 46 ve Md. 47'ye göre çalışma gücünün en az 2/3'ünü yitirdiği sağlık kurulu raporu ile saptanan, işten ayrılmış olan ve en az 1.800 gün malullük-yaşlılık-ölüm primi ödemiş olan sigortalılar malul sayılır. Ayrıca malullüğün tespit edildiği rapor tarihinden önceki son 5 takvim yılı içinde en az 600 gün prim ödenmiş olmalıdır.

Evet. Md. 47'nin son fıkrasına göre toplam 5.400 gün ve daha fazla malullük-yaşlılık-ölüm primi ödemiş olan sigortalılar için son 5 yıl içinde 600 gün şartı aranmaz; sadece 1.800 gün toplam prim ve çalışma gücü kaybı (2/3) şartı yeterlidir.

Md. 48'e göre aylık, Md. 55'teki yaşlılık aylığı kuralları çerçevesinde hesaplanır. Ancak aylık bağlama oranı şu prim günleri üzerinden tespit edilir: 5.400+ gün ödeyenlere 9.000 gün üzerinden; 3.600-5.400 gün arası 7.200 gün üzerinden; 1.800-3.600 gün arası 5.400 gün üzerinden hesaplanır. Bu sayede malül kalanın aylığı koruma altına alınır.

Evet. Md. 48(2)'ye göre başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda malul olduğu Sağlık Kurulu raporu ile belgelenen sigortalıya bağlanan malullük aylığı %15 oranında artırılır. Bu, bakım masraflarına katkı sağlamayı amaçlar.

Hayır, farklıdır. Md. 19-20'deki sürekli işgöremezlik geliri sadece iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %10 azaldığı durumlarda bağlanır ve sigortalının yıllık kazancının %70'i (12'ye bölünmüş) hesabıyla verilir. Tam işgöremezlikte ise bakıma muhtaçlık halinde %50 artış uygulanır, ancak yıllık kazancın %100'ünü geçemez.

Evet. Md. 50'ye göre Kurum her zaman sigortalıyı kontrol muayenesine çağırabilir; sigortalı da malullük durumunun ağırlaştığını ileri sürerek aylığın artırılmasını talep edebilir. Kontrol muayenesine kabul edilir bir özrü olmaksızın gelmeyenin aylığı, belirtilen tarihten itibaren kesilir. 3 ay içinde yaptıran ve malullüğü devam edenin aylığı, kesildiği tarihten itibaren ödenir.

Md. 51(1)'e göre malullük aylığı alırken bu Yasa'ya göre sigortalı olması gereken bir işte çalışanların aylıkları, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren kesilir. Çalışma sona erdiğinde yazılı talep ile aylık yeniden bağlanır; yeni hesap eski aylıktan fazla ise yeni aylık üzerinden, az veya eşit ise eski aylık üzerinden ödeme yapılır.

Evet. Md. 46'nın 2. fıkrasına göre sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihte malul sayılmayı gerektirecek derecede hastalığı veya arızası bulunduğu sağlık kurulu raporu ile sonradan saptanan sigortalı, bu hastalığı sebebiyle malullük sigortası yardımlarından yararlanamaz. Ancak daha önce ödenmiş aylıklar geri alınmaz.