73/2007 sayılı Sosyal Güvenlik Yasası'na göre KKTC'de yaşlılık (emeklilik) aylığından yararlanma koşulları, aylık bağlama oranı, erken emeklilik indirimi ve engelli sigortalılar için özel kurallar.
Md. 53(1) — Standart kural. Aylık bağlama oranı tam uygulanır; herhangi bir indirim yapılmaz.
Md. 53(2) — 9.000 gün şartını sağlayamayanlar için. Aylık hesabında 5.400 gün üzerinden değerlendirme yapılır.
Md. 54(2) — 60 yaşından önceki her yıl için %6 indirim. 55'te emekli olan biri için indirim %30'a kadar çıkar.
| Prim Gün Aralığı | 360 Gün İçin Oran | 9.000 Günde Toplam Katkı |
|---|---|---|
| İlk 5.400 gün | %2.5 | %37.5 |
| 5.400 günden sonrası | %2.0 | %20.0 |
| Toplam (9.000 gün = 25 yıl) | — | %57.5 |
Aylık = ortalama aylık kazanç × bağlama oranı. Ortalama kazanç, sigortalının her yıl prim kazancının o yılki genel kazanç ortalamasına oranının ortalaması alınarak güncellenir (Md. 55, 111).
İstihdam Yasası altında engelli durumu Sağlık Kurulu raporu ile belgelenir. Bu fıkra kapsamında bağlanan aylıkta erken yaşlılık indirimi uygulanmaz.
Aşağıdaki mesleklerde fiilen çalışılan her 360 gün için 72 gün ek hizmet süresi prim gününe eklenir. Toplam ekleme 1.800 günü geçemez. Kadın sigortalılar için tercihlidir.
KKTC Emeklilik Hesaplama
Sigortalılık statünüzü, doğum yılınızı ve sigorta başlangıç tarihinizi girin; KKTC mevzuatına göre tam, indirimli ve erken yaşlılık aylığı yollarını ve her biri için kalan yaş/prim süresini karşılaştırın.
Sosyal Sigortalar Dairesi'nden aldığınız Yatırım Dökümü PDF'ini yükleyin; prim gününüz, başlangıç tarihiniz ve ortalama kazancınız otomatik hesaplansın.
Dosya cihazınızda işlenir; kimlik no ve kazanç bilgileriniz sunucuya gönderilmez.
Hizmet dökümünüzdeki toplam prim gün sayısı. 1 yıl = 360 gün.
Yaşlılık aylığı seçeneklerinizi görmek için en az doğum yılınızı ve sigorta başlangıç yılınızı girin.
73/2007 sayılı Sosyal Güvenlik Yasası'nın 53. maddesine göre tam yaşlılık aylığı için 60 yaşını doldurmuş ve en az 9.000 gün (25 yıl) prim ödemiş olmak gerekir. Bu şart sağlanamadığında 63 yaş ve 5.400 günle indirimli yaşlılık aylığı bağlanabilir. Erken yaşlılık için 55 yaş + 9.000 gün koşulu altında %6 yıllık indirimle aylık bağlanır.
Bir takvim yılı 360 gün olarak kabul edilir; dolayısıyla 9.000 gün 25 yıl, 5.400 gün 15 yıl, 3.600 gün 10 yıl, 1.800 gün 5 yıllık prim ödemesine karşılık gelir. Kısa vadeli sigorta kollarından alınan geçici işgöremezlik ödeneği süreleri ve işsizlik ödeneği alınan süreler de uzun vadeli prim gününüze eklenir (Md. 107).
Md. 54(2)'ye göre 55 yaşını doldurmuş ve 9.000 gün primi olanlar erken yaşlılık aylığına hak kazanır. Md. 55 uyarınca normal yöntemle hesaplanan aylıktan, 60 yaşından önceki her yıl için %6 indirim yapılır. Örneğin 56 yaşında emekli olan biri için indirim %24, 58 yaşında emekli olan için %12'dir.
Md. 55'e göre ilk 5.400 günün her 360 günü için %2.5, sonraki her 360 gün için %2 oranı uygulanır. 9.000 günlük tam emekli olan bir sigortalı için oran: 5.400 / 360 × 2.5 + (9.000-5.400) / 360 × 2 = 37.5 + 20 = %57.5'tir. Bu oran ortalama aylık kazanç ile çarpılarak emekli aylığı bulunur.
Md. 54(1)'e göre Engellileri Koruma, Rehabilite ve İstihdam Yasası kapsamında istihdam edilen veya sigortalılığa engelli olarak başlayanlar için üç seçenek vardır: (a) En az 9.000 gün primle yaş şartı aranmaz, (b) 5.400 gün + 55 yaş, (c) 3.600 gün + 60 yaş. Bu durumda erken yaşlılık indirimi de uygulanmaz.
Md. 65'e göre subay/astsubay/erler, polis (çavuş rütbesine kadar) ve cezaevi gardiyanları, hemşire-ebe-hastabakıcılar, radyodiagnostik/radyoterapi çalışanları, tersane gemi yapım/bakım/tamir işçileri, maden döküm işçileri, taş/kireç ocağı ve yeryüzü madeni işletmecilerinde, elektrik santrali üretim hizmetlerinde çalışanlara her 360 güne 72 gün özel hizmet süresi eklenir; en fazla 1.800 gün. Kadın sigortalılar bu eklemeyi tercihe bağlı olarak alabilir.
Evet. Md. 57'ye göre yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra çalışmaya devam edilebilir; aylık kesilmez. Çalışılan dönem için primler ödenmeye devam eder; devlet hissesi işveren tarafından karşılanır. İşten ayrılıp yazılı talep ile aylık yeniden hesaplandığında yüksek olan aylık üzerinden ödeme yapılır.
Md. 112'ye göre Kurum, başvuru belgeleri tamamlandıktan sonra en geç iki ay içinde aylığı hesaplayıp ilgilisine yazılı olarak bildirir. Sigortalı veya hak sahibi yazıyı aldığı günden başlamak üzere bir yıl içinde Yönetim Kurulu'na, kararına karşı da yetkili mahkemeye itiraz edebilir.
Md. 98'e göre malullük ve yaşlılık sigortalarından bağlanacak aylıklar ile ölüm sigortasından bağlanacak aylıkların yıllık tutarı, prime esas günlük kazanç alt sınırının 360 katının %60'ından az olamaz. Bu, sosyal güvenliğin tabanını koruyan önemli bir kuraldır.